This is a transcript for the January 2020 'Ebrenn y'n Nos' piece I prepared for Radyo An Gernewegva, broadcast in #469.
Dydh da.
Ottani y’n gwav, hag usi an nosow hir. Yth esa an howlsavla gwav dhe’n nessa warn ugens mis-Kevardhu. An howldrevel yn Truro esa orth 08:18, ha’n howlsedhes dhe 16:20. A-ban an termyn na, an dydh a wra hirhe nebes pub dydh.
Yma an loer dhe’n kynsa kwartron an nessa mis-Hwevrer, loer leun dhe’n nawves, an diwettha kwartron dhe’n pymthegves, ha loer nowydh an tressa warn ugens mis-Hwevrer. Loer kynsa kwartron a vydh arta dhe’n nessa mis-Meurth, ha’n loer leun dhe’n nawves mis-Meurth.
Meurth a dhiskwedh kyns an bora yn mis-Genver ha mis-Hwevrer, hag a wra neshe dres misyow an bledhen ma, bys dh’y enebieth dhe’n peswardhegves mis-Hedra 2020.
Y'n blydhen 2020 yma towlennow dhe lonchya lestri efanvos dhe Veurth. Towlennys yw dhe lonchya an hwithrell Europek ExoMars gans gwandryell, ha’n an hwithrell Meurth 2020 gans NASA. ExoMars a vydh lonchys yn mis-Gortheren 2020, mar kwrons i seweni erbynn kaletterow gans y parachytys.
Nowedhheans wosa darlesa: yma ExoMars delatys bys dhe 2022 y'n termyn ma http://www.esa.int/Newsroom/Press_Releases/ExoMars_to_take_off_for_the_Red_Planet_in_2022
Meurth 2020 a vydh lonchys a’n hav ma ynwedh, ynter seytegves mis-Gortheren ha’n pympes mis-Est. Y fydh dewisyans hanow rag an gwrandryell, a vydh kepar ha'n huni war Veurth seulabrys henwys Curiosity https://spaceflightnow.com/2020/01/22/nasa-invites-public-to-vote-on-name-for-mars-2020-rover/
Dhe dhewdhegves mis-Kevardhu yth esa ervirans poesek. Yma an hwithrell efanvos OSIRIS-REX ow studhya an planetik Bennu, ha NASA a dhewisas py le war an planetik hi a wra tira. Yth esa peswar savla possybl, henwys yn ansodhogel Osprey, Kingfisher, Nightingale ha Sandpiper. Yn kernewek an henwyn edhen yw hok an puskes, pyskador an myghtern, eos ha pibydh. Dhe’n dewdhegves mis-Kevardhu NASA a wrug dewis yntredha, an savla Eos. Y fydh an tirans ma a-dro dhe mis-Est 2020 hag an efanvos a wra kemmer sampel a'n planetik.
 |
https://www.nasa.gov/press-release/x-marks-the-spot-nasa-selects-site-for-asteroid-sample-collection
|
Yma an pellweler efanvos Spitzer drehedhes diwedh y ragdres dhe’n degves warn ugens mis-Genver. Yma an pellweler ma onan a wra oberi yn rann is-rudh an spektrum tredandennvenek. Yth esa an pellweler ma lonchys yn efanvos yn 2003, hag an pellweler ma a dremensa termyn marthus hirra ages o gwaytys. Dres nebes blydhynnyow yth esa an helium linek gesys dhe goll, mes yth esa hwath possybl usya an pellweler dhe’n lyha yn rann an spektrum. Soweth lemmyn yth yw moy kales dh’y usya drefenn nebes rannow elektronek dhe hedhi oberi, ha’y pellder diworth an norvys yn y resegva ynkressya ha kalessa yw dhe gul keskomunyans ynter an norvys ha'n efanvos. Ytho, NASA a wrug ervira dri ragdres dhe’n penn dhe’n diwedh mis-Genver 2020.
An pellweler ma re beu marthys yn sewen ha ystynna a wrug yn lies fordhow agan godhvos a eksoplanetys, furvyans ster, galaksiow ha kosmologieth.
 |
| http://www.spitzer.caltech.edu/news/2252-ssc2020-08-NASA-s-Spitzer-Space-Telescope-Ends-Mission-of-Astronomical-Discovery |
Yth esa areth warlinnen diworth NASA war chanel "NASA Jet Propulsion Laboratory" henwys "Spitzer's Final Voyage" war Youtube:
Yma lonch arall an loerelligow Starlink gans an negys SpaceX gans Elon Musk. An peswora bagas anedha a vydh lonchys yn skon. Towlennys o dhe'n seythves warn ugens mis-Genver mes delatys o rag termyn ha my ow rekordya hemma https://spaceflightnow.com/2020/01/27/falcon-9-starlink-3-mission-status-center-2/
Pan vydh lonchys possybl vydh gweles tren a’n loerelligow. An wiasva www.heavens-above.com a wra diskwedh pestermyn possybl via aga gweles.
My a venegas an Parker Solar Probe yn rann Ebrenn y'n Nos kyns, an efanvos ma a wra oberi yn ta hwath hag a wra y beswora howlnesva dhe'n nawves warn ugens mis-Genver.
Meni an hwithrell ma a wrug son a'n musurans an gwyns howlek.
Blydhen nowydh da ha bys nessa prys,
Davydh Trethewey
